ตรวจสมองที่ไหนดี ขึ้นอยู่กับว่าคุณต้องการตรวจเพื่ออะไร ถ้ายังไม่มีอาการและอยากรู้ว่าสมองทำงานเป็นอย่างไร เริ่มจากการประเมินสุขภาพสมองแบบออนไลน์ได้ ถ้าเริ่มมีอาการหลงลืมหรือคนรอบข้างสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลง ควรไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลหรือคลินิกที่ดูแลด้านความจำและระบบประสาท
บทความนี้สรุปทางเลือกในการตรวจสมองที่มีในประเทศไทย แต่ละแบบเหมาะกับใคร วิธีเลือกสถานพยาบาล และวิธีค้นหาผู้ให้บริการได้สะดวกขึ้นผ่านแอปพลิเคชัน 360 AD Wellness

ไม่ต้องรอให้มีอาการ ค่อยตรวจสมอง
หลายคนคิดว่าจะตรวจสมองก็ต่อเมื่อเริ่มขี้ลืม แต่สมองเปลี่ยนแปลงช้า ๆ และมักไม่แสดงอาการในช่วงแรก การดูแลสุขภาพสมองจึงควรเริ่มก่อนมีอาการ
- ตรวจเป็นประจำ เหมือนตรวจสุขภาพประจำปี ประเมินสุขภาพสมองอย่างสม่ำเสมอเพื่อเก็บข้อมูลตั้งต้น และติดตามแนวโน้มว่าดีขึ้น คงที่ หรือเปลี่ยนแปลง
- ถ้ามีความกังวล หรือผลเปลี่ยนแปลงชัดเจน ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ แพทย์จะพิจารณาเป็นรายกรณีว่าควรตรวจค้นหาสาเหตุเพิ่มเติมหรือไม่ และควรตรวจแบบใด
- พาคนใกล้ชิดไปด้วยเมื่อพบแพทย์ การตรวจด้านความจำ แพทย์มักต้องการข้อมูลจากญาติ เพราะญาติมักเห็นการเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวันชัดกว่าตัวผู้ที่ได้รับการตรวจ ผู้ดูแลสามารถใช้แอป 360 AD Wellness บันทึกอาการและการเปลี่ยนแปลงไว้ในที่เดียว เพื่อนำไปเล่าให้แพทย์ฟังได้ครบถ้วน
ตรวจสุขภาพสมองมีแบบไหนบ้าง
การตรวจสุขภาพสมองแบ่งได้เป็น 2 แบบหลัก ใช้ร่วมกันได้ตามความต้องการ
| หัวข้อ | 1. ประเมินออนไลน์ที่บ้าน | 2. ไปพบแพทย์ |
|---|---|---|
| เหมาะกับ | ทุกคน รวมถึงคนที่ยังไม่มีอาการ ใช้ตรวจเป็นประจำ | ผู้ที่มีความกังวล มีอาการ หรือผลประเมินเปลี่ยนแปลงชัดเจน |
| ข้อดี | เริ่มได้เองทันที ไม่ต้องมีใบส่งตัว ไม่ต้องเดินทาง ใช้เวลาสั้น และทำซ้ำเพื่อดูแนวโน้มได้ | ได้รับการตรวจหาสาเหตุ การวินิจฉัย และแผนการดูแลจากแพทย์ |
| ข้อจำกัด | เป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่การวินิจฉัย | ต้องนัดหมายและเดินทาง การตรวจเฉพาะทาง เช่น Amyloid PET หรือตรวจน้ำไขสันหลัง ต้องให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญพิจารณาและส่งตรวจ ค่าใช้จ่ายสูงกว่า |
| สิ่งที่ได้ | ผลประเมินสมรรถภาพสมอง เปรียบเทียบได้เมื่อทำซ้ำ | ผลตรวจทางการแพทย์ คำวินิจฉัย และแผนการรักษาหรือติดตาม |
เริ่มต้นง่ายที่สุดด้วยการประเมินออนไลน์ด้วยตัวเอง เพื่อรู้ระดับสุขภาพสมองของตัวเองก่อน ถ้าผลเปลี่ยนแปลงชัดเจนหรือมีความกังวล ค่อยนำผลไปปรึกษาแพทย์ ซึ่งจะพิจารณาว่าควรตรวจเพิ่มเติมแบบใด
1. ประเมินสุขภาพสมองออนไลน์ที่บ้าน
ทำได้ด้วยตัวเอง ไม่ต้องเดินทาง ใช้เวลาสั้น และทำซ้ำได้สม่ำเสมอ เหมาะสำหรับการตรวจเป็นประจำเพื่อเก็บข้อมูลตั้งต้นและดูแนวโน้ม CogMate™ ประเมินความเร็วในการตอบสนอง สมาธิ การเรียนรู้ผ่านภาพ และความจำระยะสั้น ใช้เวลาประมาณ 15 นาที (ดูแพ็กเกจ CogMate™)
ผลการประเมินออนไลน์เป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่การวินิจฉัย ถ้าผลเปลี่ยนแปลงชัดเจน ควรนำผลไปปรึกษาแพทย์ (อ่านเพิ่ม: ตรวจสุขภาพสมอง ตรวจอะไรบ้าง ราคาเท่าไร)
2. ไปพบแพทย์
เหมาะเมื่อมีความกังวล มีอาการ หรือผลประเมินเปลี่ยนแปลงชัดเจน เริ่มได้ที่แผนกอายุรกรรมระบบประสาท คลินิกผู้สูงอายุ หรือคลินิกความจำ (Memory Clinic) ของโรงพยาบาลรัฐหรือเอกชน ถ้าใช้สิทธิการรักษา เช่น บัตรทองหรือประกันสังคม ให้เริ่มที่โรงพยาบาลตามสิทธิ
แพทย์จะพิจารณาเป็นรายกรณีว่าควรตรวจอะไร เช่น แบบประเมินการรู้คิด การตรวจเลือด และการตรวจภาพสมอง ในบางกรณีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอาจส่งตรวจยืนยันโรคอัลไซเมอร์ด้วยไบโอมาร์กเกอร์ เช่น Amyloid PET การตรวจน้ำไขสันหลัง หรือการตรวจเลือด การตรวจเหล่านี้ต้องผ่านการพิจารณาและการส่งตรวจจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และมีให้บริการในบางศูนย์ตรวจ ควรติดต่อศูนย์ตรวจเพื่อสอบถามความพร้อมและราคาก่อนเดินทาง
ค้นหาศูนย์ตรวจในประเทศไทย ดูรายชื่อศูนย์ตรวจ ประเภทการตรวจ และข้อมูลติดต่อได้ในที่เดียว
เลือกโรงพยาบาลหรือคลินิกตรวจสมองอย่างไร
- มีแพทย์เฉพาะทางด้านที่เกี่ยวข้อง เช่น อายุรแพทย์ระบบประสาท จิตแพทย์ผู้สูงอายุ หรือแพทย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ
- มีการประเมินการรู้คิดโดยบุคลากรที่ผ่านการอบรม ไม่ใช่แค่การตรวจภาพสมองอย่างเดียว
- อธิบายรายการตรวจและค่าใช้จ่ายชัดเจน ก่อนเริ่มตรวจ
- มีการนัดติดตามผล เพราะการดูแลด้านความจำต้องติดตามต่อเนื่อง
- เดินทางสะดวก โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุที่ต้องไปพบแพทย์หลายครั้ง
- มีทีมหรือบริการที่ช่วยผู้ดูแล เช่น คำแนะนำการดูแลที่บ้าน หรือการส่งต่อบริการที่เกี่ยวข้อง
ตรวจสมองแล้วต้องตรวจอะไรบ้าง
เมื่อพบแพทย์ การตรวจมักประกอบด้วยการซักประวัติจากผู้ป่วยและญาติ การตรวจร่างกายและระบบประสาท การทำแบบประเมินการรู้คิด เช่น MoCA หรือ TMSE การตรวจเลือดเพื่อหาสาเหตุที่รักษาได้ เช่น ขาดวิตามินบี 12 หรือไทรอยด์ผิดปกติ และการตรวจภาพสมอง เช่น CT หรือ MRI เมื่อแพทย์เห็นว่าจำเป็น
เตรียมตัวก่อนไปตรวจสมอง
- จดอาการที่สังเกตเห็น เริ่มเมื่อไร และเกิดบ่อยแค่ไหน พร้อมตัวอย่างเหตุการณ์จริง
- นำรายการยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ รวมถึงวิตามินและสมุนไพร
- นำผลตรวจสุขภาพเดิม หรือผลประเมินสุขภาพสมองที่เคยทำ
- เปิดบันทึกอาการและผลแบบประเมินในแอป 360 AD Wellness ให้แพทย์ดู ถ้าบันทึกไว้
- ให้ญาติที่ใกล้ชิดไปด้วย เพื่อช่วยเล่าการเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวัน
- ใส่แว่นสายตาหรือเครื่องช่วยฟังถ้าใช้เป็นประจำ
- นอนหลับให้เพียงพอคืนก่อนไปตรวจ
- ตรวจสอบสิทธิการรักษาและเอกสารที่ต้องใช้ เช่น บัตรประชาชนหรือใบส่งตัว
ชวนพ่อแม่ไปตรวจสมองอย่างไร เมื่อท่านไม่อยากไป
ผู้สูงอายุหลายคนไม่อยากไปตรวจเรื่องความจำ เพราะกลัวผล อาย หรือรู้สึกว่าตัวเองยังปกติดี วิธีเหล่านี้ช่วยให้การชวนง่ายขึ้น
- ชวนตรวจสุขภาพทั้งตัว เช่น ตรวจสุขภาพประจำปี แล้วรวมเรื่องความจำไว้ด้วย ไม่ต้องเน้นว่าไปตรวจสมองเสื่อม
- ใช้เรื่องสุขภาพอื่นนำ เช่น ไปปรึกษาเรื่องการนอน ความดัน หรือเบาหวาน ซึ่งเกี่ยวข้องกับสมองอยู่แล้ว
- พูดถึงประโยชน์ ไม่ใช่ความกลัว เช่น บอกว่าอาการหลงลืมบางอย่างเกิดจากสาเหตุที่รักษาได้ อย่างการขาดวิตามินหรือไทรอยด์
- ทำไปด้วยกัน ลูกหลานลองประเมินสุขภาพสมองไปพร้อมกัน ให้รู้สึกว่าเป็นเรื่องปกติ
- ให้คนที่ท่านไว้ใจช่วยพูด เช่น แพทย์ประจำตัว หรือญาติที่ท่านเชื่อฟัง
- ไม่ตำหนิหรือล้อเลียนเรื่องขี้ลืม เพราะทำให้ท่านยิ่งไม่อยากยอมรับ
การดูแลพ่อแม่เรื่องความจำเป็นเส้นทางยาว ผู้ดูแลไม่จำเป็นต้องเดินคนเดียว ในแอป 360 AD Wellness มีชุมชนผู้ดูแลที่แลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน และมีแบบประเมินที่ช่วยติดตามทั้งอาการของผู้ป่วยและภาระของผู้ดูแลเอง
อาการแบบไหนควรไปโรงพยาบาลทันที
อาการหลงลืมส่วนใหญ่ค่อย ๆ เป็น และนัดพบแพทย์ตามปกติได้ แต่อาการต่อไปนี้อาจเป็นภาวะฉุกเฉิน เช่น โรคหลอดเลือดสมอง ต้องรีบไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669 ทันที
- สับสนหรือหลงลืมขึ้นมาทันทีภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน
- พูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว หรือแขนขาอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่ง
- ปวดศีรษะรุนแรงแบบไม่เคยเป็นมาก่อน
- ซึมลง ปลุกตื่นยาก หรือชัก
- สับสนหลังศีรษะถูกกระแทกหรือหกล้ม
360 AD Wellness ตัวช่วยของผู้ดูแล อยู่เคียงข้างทุกก้าวของการดูแล
ตั้งแต่การหาที่ตรวจ การเตรียมตัวไปพบแพทย์ ไปจนถึงการดูแลในชีวิตประจำวัน ข้อมูลมักกระจายอยู่หลายที่ ทั้งผลตรวจ ยา นัดหมาย และบันทึกอาการ แอป 360 AD Wellness โดยบริษัท เอไซ (ประเทศไทย) มาร์เก็ตติ้ง จำกัด ช่วยรวบรวมข้อมูลสุขภาพและการดูแลไว้ในที่เดียว ใช้ได้ทั้งผู้ที่ดูแลสุขภาพสมองของตัวเอง และผู้ดูแลคนที่รัก
- ค้นหาและนัดหมายผู้ให้บริการ เช่น สถานพยาบาล ศูนย์ดูแล และบริการด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้อง
- ABC Tracker แบบประเมินที่ช่วยติดตามอาการ การเปลี่ยนแปลงด้านการรู้คิด หรือภาระของผู้ดูแล และเก็บผลไว้ดูย้อนหลัง ใช้ประกอบการปรึกษาแพทย์ได้
- บันทึกอารมณ์และกิจกรรม ช่วยให้เห็นรูปแบบในชีวิตประจำวัน
- ผู้ช่วย AI ด้านสุขภาพสมอง ช่วยตอบคำถามเรื่องการดูแลสุขภาพสมองในชีวิตประจำวัน
- ชุมชนผู้ใช้ พูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องสุขภาพสมอง ผู้สูงวัย และการดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์
- บทความและกิจกรรม อัปเดตความรู้และกิจกรรมด้านสุขภาพสมอง

อยู่เคียงข้างทุกก้าวของการดูแล ไม่ว่าคุณจะเพิ่งเริ่มสังเกตการเปลี่ยนแปลง หรือดูแลคนที่รักมาระยะหนึ่งแล้ว 360 AD Wellness ช่วยให้การดูแลเป็นระบบและไม่ต้องเผชิญคนเดียว
ดาวน์โหลดแอป 360 AD Wellness ฟรี
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจสมองที่ไหนดี ถ้ายังไม่มีอาการ?
เริ่มจากการประเมินสุขภาพสมองแบบออนไลน์เพื่อเก็บข้อมูลตั้งต้น และประเมินซ้ำเป็นระยะ ถ้าผลเปลี่ยนแปลงชัดเจนหรือเริ่มมีอาการ ค่อยพบแพทย์
ตรวจสมองเสื่อมใช้สิทธิบัตรทองหรือประกันสังคมได้ไหม?
การตรวจรักษาเมื่อมีอาการใช้สิทธิการรักษาได้ตามเงื่อนไขของแต่ละสิทธิ ควรเริ่มที่โรงพยาบาลตามสิทธิ และสอบถามขั้นตอนการส่งตัว ส่วนการตรวจเพื่อคัดกรองหรือแพ็กเกจตรวจสุขภาพ ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละสถานพยาบาล
ตรวจสมองต้องพบแพทย์แผนกไหน?
มักเริ่มที่อายุรกรรมระบบประสาท คลินิกผู้สูงอายุ หรือคลินิกความจำ ถ้าไม่แน่ใจ สอบถามแผนกต้อนรับของโรงพยาบาล หรือเริ่มจากแพทย์ทั่วไปเพื่อให้ส่งต่อ
ตรวจอัลไซเมอร์ด้วยการเจาะเลือดได้ไหม?
มีการตรวจเลือดที่วัดระดับโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ ใช้ประกอบการประเมินของแพทย์ในผู้ที่มีอาการ ไม่ใช่การตรวจคัดกรองด้วยตัวเอง ควรปรึกษาแพทย์ระบบประสาทก่อนตรวจ
ต้องตรวจ MRI ทุกคนไหม?
ไม่จำเป็น แพทย์จะพิจารณาการตรวจภาพสมองตามอาการและผลการตรวจอื่น การประเมินการรู้คิดและการตรวจเลือดมีความสำคัญไม่แพ้กัน
แอป 360 AD Wellness ช่วยผู้ดูแลได้อย่างไร?
ช่วยรวบรวมข้อมูลสุขภาพและการดูแลไว้ในที่เดียว ทั้งบันทึกอาการ แบบประเมินที่ติดตามการเปลี่ยนแปลงและภาระของผู้ดูแล การค้นหาและนัดหมายบริการ และชุมชนสำหรับแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้ดูแลคนอื่น
แอป 360 AD Wellness ใช้แทนการพบแพทย์ได้ไหม?
ไม่ได้ แอปช่วยค้นหาบริการ ติดตามอาการ และเตรียมข้อมูลก่อนพบแพทย์ แต่การวินิจฉัยและการรักษาต้องทำโดยแพทย์
360 AD Wellness
รวบรวมข้อมูลสุขภาพและการดูแลไว้ในที่เดียว
อยู่เคียงข้างทุกก้าวของการดูแล
ใช้ได้ทั้ง iOS และ Android
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย ผู้ที่มีอาการควรปรึกษาแพทย์ CogMate™ ไม่ใช่อุปกรณ์ทางการแพทย์ และไม่สามารถใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ได้
แหล่งอ้างอิง
- 360 AD Wellness – App Store (ข้อมูลแอป ณ พฤศจิกายน 2569)
- 360AD Wellness – ค้นหาศูนย์ตรวจ
- ฤทัยรัตน์ แสงนา และคณะ. การศึกษาคุณสมบัติการวัดของเครื่องมือ 14 ข้อคำถามในการคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2563;28(3):199-210
- MIMS Thailand. Alzheimer’s disease/dementia: initial assessment
- CogMate™ – วิทยาศาสตร์ของเรา